Zîlan Katliamı ile yüzleşilmeli

İnsan Hakları ve Hukuk İşleri Başkanlığımız, Zîlan Katliamı’nın yıl dönümünde yaptığı açıklamada, “Adalet, hakikat ve toplumsal barış adına devlet yetkililerini bu tarihî sorumlulukla yüzleşmeye davet ediyoruz.” dedi.

İnsan Hakları ve Hukuk İşleri Başkanlığımız, 1930 yılında Zîlan Deresi’nde yaşanan ve binlerce kişinin katledildiği Zîlan Katliamı’nın yıl dönümüne ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, Zîlan Katliamı başta olmak üzere geçmişte yaşanan acı olaylarla yüzleşilmesi ve mağdurlardan özür dilenmesi çağrısında bulunuldu.

“Kadın, çocuk, yaşlı ayrımı gözetilmeksizin ağır can kayıpları meydana gelmiştir”

13 Temmuz 1930’da Van’ın Erciş ilçesi sınırlarında bulunan Zîlan Deresi’nde, binlerce Kürt sivilin hayatını kaybettiği trajik hadiselerin yaşandığı hatırlatılan açıklamada, “Ferik Salih Omurtak komutasındaki 9. Kolordu tarafından yürütülen askerî harekât, dönemin Bakanlar Kurulu tarafından alınan 8692 sayılı karar doğrultusunda gerçekleştirilmiş; çok sayıda köy tahrip edilmiş, insanların mallarına el konulmuş ve kadın, çocuk, yaşlı ayrımı gözetilmeksizin ağır can kayıpları meydana gelmiştir.” denildi.

Dönemin basınında yer alan haberlerin de yaşananların vahametini gözler önüne serdiğine dikkat çekilen açıklamada, “Cumhuriyet gazetesinin 16 Temmuz 1930 tarihli nüshasında kullanılan ‘Zîlan Deresi ağzına kadar ceset dolmuştur’ ifadesi, hafızalarda derin iz bırakan bu acı hadisenin boyutunu göstermesi bakımından dikkat çekicidir.” ifadeleri yer aldı.

“Tarihî yüzleşmenin gerçekleştirilememesi, adalet arayışını canlı tutmaktadır”

Zîlan’da yaşananların yalnızca bir askerî operasyon olarak değerlendirilemeyeceği vurgulanan açıklamanın devamında, şöyle denildi:

“Bu hadiseler, Cumhuriyet’in ilk yıllarında uygulanan inkâr, asimilasyon ve olağanüstü güvenlik politikalarının yol açtığı ağır insan hakları ihlallerinin en acı örneklerinden biri olarak toplumsal hafızadaki yerini korumaktadır. Aradan 96 yıl geçmiş olmasına rağmen bu olaylarla ilgili hakikatin tüm yönleriyle ortaya çıkarılmasına yönelik beklentiler karşılanmış değildir. Resmi arşivlerin bütünüyle araştırmacılara açılmaması, yaşanan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik kapsamlı adımların atılmaması ve tarihî yüzleşmenin gerçekleştirilememesi, adalet arayışını canlı tutmaktadır.”

“Devlet yetkililerini bu tarihî sorumlulukla yüzleşmeye davet ediyoruz”

Toplumsal barışın güçlenmesi ve ortak geleceğin güven içinde inşa edilebilmesi için geçmişte yaşanan acılarla yüzleşilmesi gerektiği belirtilen açıklamada, “Bu vesileyle Zîlan’da hayatını kaybeden bütün mazlumları rahmetle yâd ediyor; adalet, hakikat ve toplumsal barış adına devlet yetkililerini bu tarihî sorumlulukla yüzleşmeye davet ediyoruz.” ifadelerine yer verildi.